Czy sprawiedliwość społeczna jest możliwa do osiągnięcia w Polsce, w gminie Nowy Sącz?

Sprawiedliwość społeczna wiąże się ścisle z zagadnieniem szerszym – z polityką społeczną. Ta realizowana jest przez państwa, ale także przez samorząd. Wszędzie tam, gdzie władza realizuje potrzeby materialne i niematerialne obywateli. Kluczowym zagadnieniem polityki społecznej państw, ale i samorządów jest zapewnienie zasady sprawiedliwości. W Konstytucji Polskiej z 1997 jest także zapis o sprawiedliwości społecznej, w artykule 2. Brzmi on następująco:

“Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”.

Istnieją spory, jak należy ujmować „sprawiedliwość społeczną”. Pierwsze podejście jest chrześcijańskie, odnoszące się do aksjologii. Drugie, to podejście lewicowe wywodzące się od Karola Marksa i warunków bytowych klas niższych. Trzecie podejście jest liberalne od Johna Rawlsa opierające się o umowę społeczną.

Ale już sama nazwa jest kontrowersyjna. Czy jest „sprawiedliwość społeczna”, czy po prostu tylko „sprawiedliwość”? Konserwatyści obawiając się lewicowego odchylania unikają określenia „społeczna”. No dobrze, zakładając zatem, że rozważana jest „sprawiedliwość”. To czy ona jest możliwa? Jak ją osiągnąć? Czy nierówności są naturalnym stanem i nie można ich wykluczyć?

Jak osiągnąć zatem optymalny stan stosunków społecznych, posiadania? Czy taki w ogóle istnieje? Trzeba w tym momencie podać wymiary w jakiej realizować będzie się sprawiedliwość (społeczna). Po pierwsze chodzi o zagadnienie równości. Ale o jaką równość chodzi? Najbardziej minimalnie chodzi o równość względem ingerencji innych. Ale można ją także poszerzyć o równość w wykorzystywaniu zasobów i dóbr, także wybór sposobu życia.

Ważnym jest także podział dóbr. Można wyróżnić tutaj 4 konteksty i podejścia. 1. Zasada proporcjonalności podziału – miarą jest wkład pracy. 2. Utylitaryzm, czyli podział ma maksymalizować satysfakcje obdzielanych zasobami. 3. Dobra powinny być równe dla wszystkich, ale i dostęp do władzy także powinien być równy. 4. Podział powinien być taki, aby wykluczać zazdrość. Można zauważyć liczne niedoskonałości wariantów, szczególnie te wynikające z subiektywizmu i kontekstów psychologicznych.

Są także i inne kwestie, choćby te dotyczące: sprawiedliwe racjonowanie rzadkich dóbr ratujących życie, sprawiedliwy podział miejsc w parlamencie, sprawiedliwe podatki, sprawiedliwy podział dóbr niepodzielnych. Jest wreszcie zagadnienie edukacji i równości dostępu do niej. To także element sprawiedliwości społecznej. Z tym wiąże się zakaz zatrudniania dzieci i młodzieży, obowiązek szkolny, zakaz dyskryminacji w edukacji ze względu na płeć, rasę. To pociąga za sobą konieczność dofinansowania szkolnictwa ze środków publicznych. Budowanie sieci szkół publicznych.

Mając na uwadze powyższe informacje i rozważania można poddać je indywidualnej ocenie. Przyjąć można stanowisko sceptyczne bądź optymistyczne. Czyli można uważać, że sprawiedliwość społeczna nie jest możliwa do osiągnięcia w Polsce, w gminie Nowy Sącz. Można także uważać, że istnieje jakiś optymalny model sprawiedliwości społecznej możliwy do uzyskania. Wymaga to odpowiedniej władzy i jej chęci do zwiększania poziomu sprawiedliwości społecznej.

Dla uzyskania opinii na postawione na początku pytanie, prosimy o uczestnictwo w tym sondażu.

Tekst i sondaż przygotowała Grupa Młodzieżowa z Nowego Sącza FIT-KREACJA, w ramach projektu Sądecki Akcelerator Myśli Młodych. Obszar tematyczny: Polityka społeczna

1
0

Poprawa dostępności strony